AHŞAP AMBALAJ SEKTÖRÜ

 

 

Dünyanın en eski ambalaj türlerinden olan ahşap ambalaj, sertlik ve dayanıklılık nedeniyle ağır ve kırılgan yüklerin, havalandırma özelliğinden dolayı da taze meyve ve sebzelerin ambalajlanmasında yaygın olarak kullanılmaktadır. Dayanıklı ve ekonomik olmasından dolayı, doğru yöntemlerle üretildiğinde ahşap ambalaj oldukça sağlıklı bir ambalaj türüdür. Ahşap ambalaj sektörüne dair detaylı değerlendirmelerde bulunan AKAMİB Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Tarık Ciğer’in konuyla ilgili değerli bilgilerini siz değerli Orsiad okuyucularımızla paylaşıyoruz.

 

AKAMİB Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Tarık Ciğer sözlerine, “Kerestecilik sektörünün tarihi M.Ö 3000’li yıllara dayanan oldukça eski bir meslektir. Ahşap insana beşikten mezara kadar gerekli der büyüklerimiz” diyerek başlıyor ve şöyle devam ediyor: “İ̇nsanlık tarihinde ilk ambalajlamanın yaprak gibi doğal malzemelerle başlamıştır. Daha sonra, dokunmuşmalzemeler ve çömlekler gibi ürünlerle seri üretime geçilmiştir.1823 yılında İngiliz Peter Durand, sac levhadan yapılma ilk metal ambalaj olan “canister”in patentini almıştır. Çift dikişli üç parçalı teneke kutu ilk olarak 1900 yılında kullanılmaya başlanmıştır. Kâğıt ve karton 1900’lü yıllarda önemli ambalaj malzemeleri haline gelmiş, plastik malzemenin keşfedilmesiyle birlikte kâğıt ambalajın yerini alacak ambalaj malzemesi olarak kullanılmaya başlanmıştır. Oysa ahşap ambalajların yaklaşık 5000 yıldır kullanıldığı tahmin edilmektedir.

Ülkelerde yükselen yaşam standardı, büyüyen şehirleşme eğilimi, tüketim alışkanlıkları ve tüketici beklentilerinin değişmesi son yıllarda dünya piyasalarında olduğu gibi Türkiye’de de kişi başına düşen ambalaj tüketim payını hızla artırmaktadır. Ambalajlamanın amacının, herhangi bir ürünün dışetkilere karşı korunması ve kalitesi bozulmadan son tüketiciye kadar güvenli olarak taşınması olduğu göz önüne alındığında; diğer ambalaj malzemelerinde olduğu gibi ahşap ambalaj malzemelerinin de sahip olduğu bazı üstünlükleri nedeniyle daha uzun yıllar kullanılmaya devam edileceği tahmin edilmektedir.

TurkiyeGenelihracati-Akamib

 

Hammadde olarak doğal bir malzeme kullanılması, basit bir üretim tekniğinin olması, genellikle tekrar kullanıma uygun olması ve fiyatının ucuz olması gibi nedenlerle ahşap ambalaj malzemeleri kullanılan en eski ambalaj malzemelerinden birisidir. Zamanla ahşaptan üretilen ambalaj malzemeleri çeşitlenmiş, farklı işlemlerden geçirilerek daha dayanıklı ve sağlıklı hale getirilmiş, üretim teknolojilerinde belli düzeyde gelişim sağlanmışsa da sektör halen emek yoğun yapıdan ve küçük üretim birimlerinden oluşmaktadır.

Ahşap ambalaj malzemeleri, yaşmeyve-sebze sektöründen, otomotiv, tekstil, meşrubat ve cam sanayii gibi ülkemizin lokomotifi olan pek çok sektöre hitap etmektedir. Plastik ve kâğıt-karton sanayiindeki gelişmelere bağlı olarak birçok alanda kullanım olanağını kaybeden ahşap ambalaj malzemelerinin, biçim ve nitelik değişikliği ile daha fazla kullanım alanı bulmasına çalışılmaktadır. Kutu, kafes, sandık, kablo makarası, palet ve konteyner şeklinde üretilebilen ahşap ambalaj malzemelerinin son yıllarda ahşap ve oluklu mukavva kombinasyonu ile de üretilmeye başlanması, sektörün geleceği açısından önem taşımaktadır.

 

Dünya genelinde olduğu gibi ülkemizde de ahşap ambalaj malzemeleri sektörünün büyüklüğü, tarım rekoltesine, imalat sanayii ürünlerinin artışına ve ihtiyaçlarına, doğrudan ve dolaylı ihracat olanaklarına ve rakip malzemelerin gelişimine bağlı bulunmaktadır. Sektör, taşıdığı bazı dezavantajlar nedeniyle oldukça yavaşbir gelişim göstermektedir.

Türkiye’de ambalaj ve onunla ilgili sektörde, ürünü fiziksel ve kimyasal niteliklerine göre ambalajlamanın, ambalajın bilgilendirme görevlerine uygun olarak yapısal ve görsel imajlarla ve değişik renklerde ve albeniyi ön plana çıkaracak şekilde donatımının ve nihayet onu koşullara uygun olarak boyutlandırmanın ürünü pahalılaştırmayacağı, tersine değerini koruyacağı, hatta artıracağı ve dağıtım masraflarını azaltacağı kesin olarak bilinmektedir.

Bu anlayışa bağlı olarak dünyanın her tarafında olduğu gibi Türkiye’de de ambalaj sanayi, insan ve toplum yaşamındaki rolünü yerine getirmeye çaba göstermektedir. Ayrıca ambalaj atığının azaltılması konusunda tüketici desteğini sağlayan, geri dönüşümü kolaylaştıran işbirliği düzenlemeleri yapılmaktadır. Oluklu mukavva ve plastik ambalajlar gibi ikame malların ahşaba oranla hafif oluşu nakliye masraflarında tasarruf sağlamakta ve ahşap ambalaj talebi nisbi olarak azalmakla birlikte, ahşap ambalaj özellikle iç piyasada defalarca kullanılabilmesi ve ucuz olması sebebiyle özellikle gıda sanayide daha çok taşıma amacıyla kullanılmaktadır.

Uluslararası kara, deniz ve havayolu taşımacılığında ise ISO ve EURO standartlarına uygun palet, sandIk ve konteynerler kullanılması zorunlu hale gelmiştir.”